Hiểu những nguyên lý cơ bản về Enneagram
Điều gì định nghĩa một kiểu Enneagram?
Một kiểu Enneagram không được định nghĩa bởi những đặc điểm tính cách mà người ta thường gán cho nó (tử tế, hay giúp đỡ, thiên về trí tuệ, v.v.), mà trước hết và quan trọng nhất bởi cái chúng tôi gọi là “mẫu hình né tránh” (avoidance pattern). Mẫu hình né tránh này nằm ở trung tâm của mỗi kiểu Enneagram.
Mẫu hình này không phải lúc nào cũng dễ nhận ra, nhất là vì nó thường vận hành một cách vô thức. Mục đích cốt lõi của Enneagram là giúp bạn nhận diện mẫu hình ấy để có thể điều chỉnh và trưởng thành.
9 kiểu Enneagram là gì?
Kiểu 1: Người cầu toàn
Người cầu toàn cố gắng tránh né cơn giận tiềm ẩn của mình. Được dẫn dắt bởi cảm thức mạnh mẽ về đúng–sai, họ thường có một “nhà phê bình nội tâm” rất sắc bén. Họ nỗ lực tránh những sai sót có thể khiến năng lực và mức độ đáng tin cậy của mình bị nghi ngờ. Tìm hiểu thêm về Kiểu Enneagram 1.
Kiểu 2: Người hay giúp đỡ
Người hay giúp đỡ cố gắng tránh phải thừa nhận nhu cầu của chính mình. Thông thường, họ thấy thoải mái khi cho đi hơn là khi nhận lại. Họ nỗ lực để được những người quan trọng với mình yêu mến—và để tránh làm họ thất vọng. Tìm hiểu thêm về Kiểu Enneagram 2.
Kiểu 3: Người thành đạt
Người thành đạt cố gắng tránh thất bại. Họ nỗ lực tránh trở nên kém hiệu quả, thụ động, tầm thường hoặc để lại ấn tượng xấu. Tìm hiểu thêm về Kiểu Enneagram 3.
Kiểu 4: Người mơ mộng
Người mơ mộng cố gắng tránh trở nên tầm thường. Họ nỗ lực tránh cảm giác bị từ chối, không đáng kể, bị hiểu lầm hoặc sống không đúng với bản thân. Tìm hiểu thêm về Kiểu Enneagram 4.
Kiểu 5: Người quan sát
Người quan sát cố gắng tránh cảm giác trống rỗng bên trong. Để bù đắp, họ thường theo đuổi tri thức không ngừng. Họ nỗ lực tránh những cảm xúc mãnh liệt (đặc biệt là nỗi sợ), những người quá áp đặt/xâm lấn, và việc hành động khi chưa thấy mình thật sự sẵn sàng. Tìm hiểu thêm về Kiểu Enneagram 5.
Kiểu 6: Người trung thành
Người trung thành cố gắng tránh sự bất định. Họ nỗ lực loại bỏ tính mơ hồ—dù là trong ý tưởng, các mối quan hệ, vai trò hay tình huống. Họ có xu hướng không tin tưởng những gì không phù hợp với nhóm mà họ gắn bó hoặc niềm tin mà họ theo đuổi, và thường đặt nghi vấn với điều chưa được kiểm chứng. Tìm hiểu thêm về Kiểu Enneagram 6.
Kiểu 7: Người nhiệt huyết
Người nhiệt huyết cố gắng tránh nỗi đau cảm xúc. Họ nỗ lực tránh xa nỗi buồn, sự khó chịu, bực bội, những giới hạn và ràng buộc, cũng như cảm giác chán chường. Tìm hiểu thêm về Kiểu Enneagram 7.
Kiểu 8: Người thách thức
Người thách thức cố gắng tránh để lộ sự yếu đuối hoặc dễ tổn thương. Họ nỗ lực tránh cảm giác yếu đuối, tránh phải phụ thuộc vào người khác, tránh những quy tắc bất công (hoặc quá hà khắc), và tránh bị kiểm soát hay thao túng. Tìm hiểu thêm về Kiểu Enneagram 8.
Kiểu 9: Người kiến tạo hòa bình
Người kiến tạo hòa bình cố gắng tránh xung đột. Họ nỗ lực tránh đối đầu, tránh đòi hỏi quá nhiều, và tránh đánh mất cảm giác bình yên nội tâm. Tìm hiểu thêm về Kiểu Enneagram 9.
Cánh (wing) trong Enneagram là gì?
Hai cánh của Kiểu 9
Mỗi kiểu Enneagram có hai cánh “kề bên”: kiểu đứng trước nó và kiểu đứng sau nó. Ví dụ, cánh của Kiểu Enneagram 3 là Kiểu 2 và Kiểu 4. Cánh của Kiểu 9 là Kiểu 8 và Kiểu 1 (vì không có Kiểu 10).
Cánh của một người là kiểu trong hai kiểu kề bên có ảnh hưởng mạnh hơn đến cách họ biểu hiện tính cách. Vì vậy, nếu ai đó được mô tả là “Kiểu 3 cánh 2” (“3w2”), điều đó có nghĩa Kiểu 2 định hình cách Kiểu 3 thể hiện nhiều hơn Kiểu 4—chẳng hạn, họ có thể chú trọng các mối quan hệ và cảm xúc của người khác hơn (một nét thường gắn với Kiểu 2) so với người “Kiểu 3 cánh 4”.
Cánh làm cho bức tranh có thêm sắc thái, nhưng vẫn chỉ là ảnh hưởng thứ cấp so với kiểu cốt lõi. Chẳng hạn, “Kiểu 3 cánh 4” vẫn chủ yếu là Kiểu 3—chỉ đơn giản là mang dấu ấn của Kiểu 4 rõ hơn Kiểu 2. Tốt nhất nên xem cánh như một biến thể tinh tế chứ không phải yếu tố quan trọng ngang với kiểu cốt lõi—đặc biệt vì chính kiểu cốt lõi mới chỉ ra mẫu hình né tránh mà việc nhận diện và điều chỉnh sẽ giúp ích nhiều nhất cho sự phát triển của bạn.
Bạn có thể có nhiều kiểu Enneagram không?
Với đa số mọi người, câu trả lời là không—và đó là điều tốt. Về bản chất, một kiểu Enneagram không hẳn là một “nhãn tính cách” mà là một khuôn mẫu thói quen. Và nếu học cách nhận diện và điều chỉnh một khuôn mẫu thôi đã là thách thức, thì việc phải “xoay xở” với nhiều khuôn mẫu cùng lúc sẽ càng khó hơn. Nếu điều đó xảy ra, khả năng cao là trong một giai đoạn “không lành mạnh” kéo dài, khi các khuôn mẫu của những kiểu khác có thể chồng lên khuôn mẫu nền tảng của bạn. Tuy vậy, việc nhận ra mình có những nét của nhiều kiểu là hoàn toàn bình thường. Ai trong chúng ta cũng có thể phát triển điểm mạnh của mọi kiểu mà không nhất thiết “là” kiểu đó—đặc biệt khi chúng ta lành mạnh hơn, vững vàng hơn và kiểm soát tốt hơn. Chẳng hạn, Kiểu 9 có thể rộng rãi chẳng kém Kiểu 2, và Kiểu 3 cũng có thể ham học hỏi chẳng kém Kiểu 5. Điều phân biệt chủ yếu nằm ở mẫu hình né tránh nền tảng của họ.
Kiểu Enneagram của tôi có thể thay đổi theo thời gian không?
Điều này không thường gặp, nhưng vẫn có thể xảy ra—tùy vào môi trường, những tác động mới có ảnh hưởng sâu sắc, và các lựa chọn bạn đưa ra. Theo thời gian, bạn có thể bắt đầu thấy một mẫu hình né tránh khác phù hợp với mình hơn và dịch chuyển sang một kiểu Enneagram khác.
Các kiểu tích hợp (integration) và phân rã (disintegration) là gì?
Các hướng tích hợp (mũi tên màu xanh)
Các hướng tích hợp và phân rã mô tả xu hướng mỗi kiểu Enneagram sẽ “đi” về đâu khi chịu áp lực hoặc khi phát triển. Khi bạn có mối quan hệ lành mạnh hơn với mẫu hình né tránh cốt lõi, bạn thường “tích hợp” và bộc lộ những điểm mạnh gắn với một kiểu khác. Khi bạn bị dồn áp lực, bạn có thể “phân rã” và rơi vào những khuôn mẫu kém lành mạnh hơn gắn với một kiểu khác. Hai người có cùng kiểu cốt lõi có thể biểu hiện rất khác nhau tùy họ đang “lành mạnh”, “không lành mạnh” hay ở trạng thái “lưng chừng”.
Khi bạn trở nên lành mạnh hơn, bạn có thể phát triển nhiều phẩm chất tích cực hơn (và bất kỳ kiểu nào cũng có thể phát triển những phẩm chất thường gắn với các kiểu khác). Hướng tích hợp thường khác khá xa so với kiểu cốt lõi, và đó cũng là một lý do khiến nó có thể là dấu hiệu hữu ích cho sự trưởng thành thực chất.
Phân rã làm nổi bật những khuôn mẫu tiêu cực mà kiểu cốt lõi của bạn thường cố tránh né. Nếu các khuôn mẫu đó bắt đầu xuất hiện, đây có thể là một tín hiệu mạnh cho thấy bạn đang căng thẳng và mất cân bằng.
Một kiểu “lành mạnh” hay “không lành mạnh” nghĩa là gì?
Một người được xem là “lành mạnh”, “không lành mạnh” hoặc “trung bình” dựa trên mức độ họ điều chỉnh tốt mẫu hình cốt lõi của mình—cả ở bên trong lẫn trong các mối quan hệ. Hai người thuộc cùng một kiểu Enneagram có thể rất khác nhau tùy cách họ xử lý mẫu hình ấy. Vì vậy, mỗi mô tả kiểu trên trang của chúng tôi đều có phần “cân bằng” và “mất cân bằng”. Bạn có thể dịch chuyển giữa hai trạng thái này tùy theo điều bạn đang trải qua, cách bạn đối phó, và những gì đang diễn ra trong cuộc sống. Nếu bạn “cân bằng” phần lớn thời gian, bạn được xem là lành mạnh. Nếu bạn “mất cân bằng” phần lớn thời gian, bạn được xem là không lành mạnh. Và nếu bạn nằm giữa hai trạng thái ấy, bạn được xem là trung bình.
Bài trắc nghiệm Enneagram nào tốt nhất?
Khi mới làm quen với Enneagram, điều hữu ích là nhớ rằng Enneagram về bản chất là một khung khái niệm—không chỉ đơn thuần là một bài kiểm tra. Một bài trắc nghiệm có thể giúp bạn thu hẹp các khả năng khi xác định kiểu tính cách của mình, nhưng chính bạn vẫn là người phù hợp nhất để xác định điều gì “đúng” với mình. Vì thế, việc sử dụng một bài trắc nghiệm chất lượng cao là rất quan trọng—để bạn không bị dẫn dắt sai và không bỏ lỡ những giá trị mà Enneagram có thể mang lại.
Bài trắc nghiệm Enneagram này được thiết kế ngay từ đầu nhằm đạt độ tin cậy cao nhất có thể và giúp nhiều người hơn khám phá kiểu của mình. Một bài trắc nghiệm tốt không chỉ cần câu hỏi được viết chuẩn, mà còn cần phân tích kết quả một cách nghiêm túc để tinh chỉnh cách chấm điểm và cải thiện độ chính xác. Công việc đó bắt đầu từ phiên bản đầu tiên của bài trắc nghiệm này, khi nó được công bố trực tuyến lần đầu vào năm 2018.
Trong nhiều năm qua, chúng tôi tiếp tục tinh chỉnh thuật toán dựa trên hàng triệu kết quả và hàng nghìn báo cáo phản hồi của người dùng (trong đó 81,3% cho biết bài trắc nghiệm đã xác định đúng kiểu Enneagram chủ đạo của họ).
Bài trắc nghiệm mất bao lâu?
Bài trắc nghiệm Enneagram này gồm 72 câu hỏi và mất khoảng 10 phút.
Bài trắc nghiệm Enneagram này có miễn phí không?
Có. Đây là bài trắc nghiệm Enneagram miễn phí. Sau khi hoàn thành, bạn sẽ xem được kết quả ngay lập tức—hoàn toàn không mất phí.
Tôi có cần cung cấp email hoặc đăng ký để xem kết quả không?
Không. Bạn không cần cung cấp địa chỉ email hay đăng ký để xem kết quả. Kết quả được hiển thị ngay lập tức và hoàn toàn miễn phí.
Kết quả trắc nghiệm Enneagram miễn phí bao gồm những gì?
Kết quả miễn phí của bạn bao gồm: kiểu cốt lõi, cánh (wing), phân tích câu trả lời, điểm số cho từng kiểu Enneagram, và phần mô tả đầy đủ về kiểu Enneagram của bạn. Bạn còn nhận được một báo cáo với những lời khuyên dành riêng cho bạn, dựa trên câu trả lời của bạn. Tất cả đều miễn phí.
Trang web có bán tùy chọn bổ sung nào không?
Không. Chúng tôi không bán bất kỳ tùy chọn bổ sung nào. Bài trắc nghiệm Enneagram và toàn bộ kết quả đều miễn phí 100%.
Bài trắc nghiệm Enneagram này có những hạn chế gì?
Giống như các bài trắc nghiệm Enneagram trực tuyến khác, bài trắc nghiệm này cũng có một số hạn chế:
- Câu trả lời do bạn tự đánh giá: Kết quả phụ thuộc vào cách bạn trả lời các câu hỏi và cách bạn nhìn nhận bản thân.
- Không có bài trắc nghiệm nào hoàn hảo: Bài trắc nghiệm này được thiết kế để giúp bạn xác định kiểu Enneagram cốt lõi và các cánh, nhưng không có bài trắc nghiệm Enneagram nào có thể đảm bảo độ chính xác 100%.
- Bằng chứng khoa học còn hạn chế: Các nghiên cứu khoa học về lý thuyết Enneagram cho thấy những kết quả chưa nhất quán về độ tin cậy và tính giá trị của nó khi được dùng để đánh giá tính cách.
Bạn nên sử dụng bài trắc nghiệm này như một công cụ khám phá bản thân và phát triển cá nhân, thay vì coi đây là một đánh giá tâm lý mang tính kết luận.